Giải Pháp Làm Mát Đột Phá Của Trung Quốc Giúp Tiết Kiệm Điện

Trong bối cảnh những đợt nắng nóng cực độ liên tiếp phá vỡ kỷ lục nhiệt độ tại Trung Quốc, việc sử dụng điều hòa không khí đã tăng cao, dẫn đến áp lực nặng nề lên hệ thống điện quốc gia. Thay vì chỉ tập trung vào việc xây dựng thêm nhà máy điện, nhiều thành phố tại đây đang thực hiện một cách tiếp cận đổi mới: phát triển hệ thống làm mát tập trung phục vụ cho toàn bộ khu đô thị.

Hệ Thống Làm Mát Trung Tâm Dành Cho Toàn Thành Phố

Mô hình làm mát tập trung được triển khai cho phép một trạm năng lượng trung tâm sản xuất nước lạnh, thay vì mỗi tòa nhà phải sử dụng thiết bị làm lạnh riêng. Nước lạnh này thông qua hệ thống ống dẫn ngầm đến từng tòa nhà, hấp thụ nhiệt và quay lại trạm để tiếp tục chu trình làm lạnh.

Cách làm này giúp giảm tải số lượng thiết bị điều hòa cá nhân, tiết kiệm không gian lắp đặt và nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng, từ đó giảm chi phí cho toàn khu vực.

Một trong những dự án nổi bật là tại thành phố Thâm Quyến, nơi đã thiết lập trạm năng lượng thứ năm, là hệ thống làm mát lớn nhất châu Á khi hoạt động, có khả năng phục vụ khoảng 2,75 triệu m² sàn xây dựng. Dự kiến, với mạng lưới hoàn thiện 10 trạm, hệ thống này có thể tiết kiệm khoảng 130 triệu kWh điện và giảm thải hơn 130.000 tấn CO₂ mỗi năm.

Mô hình này cũng đang được mở rộng tại Quảng Châu, nơi đang xây dựng một mạng lưới gồm 8 trạm năng lượng để phục vụ khu tài chính rộng lớn khoảng 8 km², có tổng công suất làm lạnh lên đến hơn 200.000 tấn.

Làm Mát Thông Minh Với Nguồn Năng Lượng Tối Ưu

Điều đặc biệt trong hệ thống này không chỉ là quy mô mà còn ở phương thức hoạt động. Thay vì tiêu thụ điện vào ban ngày khi nhu cầu sử dụng điều hòa ở đỉnh điểm, các trạm năng lượng sẽ sản xuất đá lạnh vào ban đêm, khi lưới điện ít chịu áp lực hơn.

Đến ban ngày, lượng đá này được sử dụng để làm lạnh nước trước khi phân phối tới các tòa nhà, giúp cân bằng tải điện và tận dụng mức giá điện thấp hơn vào giờ thấp điểm.

Ngoài ra, nhiều khu vực còn khai thác nguồn nhiệt ổn định dưới lòng đất thông qua hệ thống bơm nhiệt địa nhiệt, đồng thời cung cấp sưởi ấm vào mùa đông. Một số dự án khác còn sử dụng nước thải đã được xử lý hoặc kết hợp các hệ thống điện, sưởi và làm mát nhằm nâng cao hiệu quả năng lượng.

Để quản lý mạng lưới quy mô lớn này, trí tuệ nhân tạo (AI) được áp dụng như “bộ não” cho toàn hệ thống. AI liên tục phân tích dữ liệu về thời tiết, mức tiêu thụ điện, lưu lượng sử dụng của từng tòa nhà và dự báo nhu cầu làm mát để điều chỉnh thời điểm sản xuất nước lạnh và phát đá dự trữ.

Bằng cách tiếp cận này, nhiều thành phố Trung Quốc đang dần chuyển mình từ tư duy “mỗi hộ gia đình tự làm lạnh” sang nhận thức rằng hệ thống làm mát là một phần quan trọng trong cơ sở hạ tầng đô thị, bên cạnh điện, nước và giao thông. Đây được coi là một giải pháp hữu hiệu để giảm áp lực lên lưới điện và hướng tới phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng.